Dual Sourcing vs Single Sourcing - co wybrać?

# Dual Sourcing vs Single Sourcing - co wybrać? Jeden z najważniejszych dylemtów w zarządzaniu łańcuchem dostaw: czy lepiej mieć jednego strategicznego dostawcę, czy rozdzielić ryzyko między kilku? ## Single Sourcing - jeden dostawca ### ✅ Zalety: **1. Większe wolumeny = lepsze ceny** Koncentrując całe zamówienie u jednego dostawcy, masz silniejszą pozycję negocjacyjną: - Rabaty ilościowe - Lepsze warunki płatności - Priorytetowe traktowanie **2. Prostsze zarządzanie** - Jeden punkt kontaktu - Jedna umowa, jeden faktura - Niższe koszty administracyjne **3. Głębsza współpraca** - Wspólny rozwój produktów - Dzielenie się wiedzą i technologią - Długoterminowe partnerstwo ### ❌ Wady: **1. Ryzyko koncentracji** Co jeśli dostawca: - Zbankrutuje? - Ma pożar w fabryce? - Nie wyrobi się z dostawą? - Podniesie drastycznie ceny? **2. Uzależnienie** Po latach współpracy: - Trudno zmienić dostawcę - Brak alternatywy (BATNA) - Dostawca może to wykorzystać **3. Brak konkurencji** Dostawca wie, że jest jedyny: - Mniejsza motywacja do innowacji - Słabsza presja cenowa ## Dual Sourcing - dwóch dostawców ### ✅ Zalety: **1. Zmniejszenie ryzyka** - Dywersyfikacja dostaw - Backup w razie problemów - Ciągłość produkcji **2. Konkurencja cenowa** - Dostawcy konkurują między sobą - Regularne benchmarking cen - Silniejsza pozycja negocjacyjna **3. Elastyczność** - Możliwość szybkiej zmiany proporcji - Testowanie nowych dostawców - Reagowanie na zmiany rynkowe ### ❌ Wady: **1. Wyższe koszty transakcyjne** - Dwie umowy zamiast jednej - Więcej komunikacji i koordynacji - Wyższe koszty administracyjne **2. Mniejsze wolumeny = wyższe ceny** Rozdzielając zamówienie 50/50: - Tracisz rabaty ilościowe - Słabsza pozycja u każdego dostawcy - Brak statusu kluczowego klienta **3. Ryzyko nierównego traktowania** - Różnice w jakości między dostawcami - Różne czasy dostaw - Problemy z kompatybilnością ## Kiedy stosować Single Sourcing? ✅ **Wybierz jednego dostawcę gdy:** 1. **Produkt/usługa jest unikalna** - Patent, technologia proprietary - Brak alternatywnych dostawców 2. **Wolumen jest kluczowy dla ceny** - Duże rabaty ilościowe (>20%) - Ekonomia skali ma znaczenie 3. **Potrzebujesz głębokiej współpracy** - Wspólny R&D - Customizacja produktu - Long-term partnership 4. **Koszty przełączania są wysokie** - Dedykowane narzędzia - Specjalne certyfikacje - Długie okresy kwalifikacji ## Kiedy stosować Dual Sourcing? ✅ **Wybierz dwóch dostawców gdy:** 1. **Produkt jest krytyczny dla operacji** - Brak możliwości zastąpienia - Wysoki koszt przestoju - Just-in-time production 2. **Rynek jest niestabilny** - Wahania cen surowców - Problemy geopolityczne - Ryzyko naturalne (powodzie, pożary) 3. **Masz dużą siłę przetargową** - Wystarczający wolumen dla dwóch - Atrakcyjny klient na rynku - Możesz dyktować warunki 4. **Dostawcy mają różne przewagi** - Jeden lepszy w cenie, drugi w jakości - Różne lokalizacje geograficzne - Komplementarne portfolio ## Strategia hybrydowa: 70/30 Najczęstsze praktyczne rozwiązanie: - **70%** wolumenu → Dostawca główny (A) - **30%** wolumenu → Dostawca backup (B) ### Zalety podejścia 70/30: ✅ Dostawca A otrzymuje większość (rabaty, status VIP) ✅ Dostawca B jest gotowy do szybkiego zwiększenia wolumenu ✅ Ciągła konkurencja między dostawcami ✅ Backup w razie problemów ## Matryca decyzyjna | Kryterium | Single | Dual | |-----------|--------|------| | Krytyczność produktu | Niska | Wysoka | | Dostępność alternatyw | Niska | Wysoka | | Wolumen zakupu | Mały-Średni | Duży | | Stabilność rynku | Wysoka | Niska | | Budżet na zarządzanie | Niski | Wyższy | | Ryzyko supply chain | Akceptowalne | Nieakceptowalne | ## Przykłady z praktyki ### Przykład 1: Producent elektroniki **Komponent krytyczny (chip):** - Dual sourcing 60/40 - Dwa niezależne źródła w różnych krajach - Koszt wyższy o 8%, ale ryzyko zminimalizowane **Opakowania:** - Single sourcing - Oszczędność 15% przez wolumen - Niskie ryzyko (łatwo zmienić dostawcę) ### Przykład 2: Firma automotive **Silniki:** - Single sourcing (technologia proprietary) - Długoterminowy kontrakt z gwarancjami **Śruby i elementy standardowe:** - Triple sourcing (3 dostawców) - Ciągła konkurencja cenowa - Minimalizacja ryzyka ## Podsumowanie - 5 kluczowych wniosków 1. **Nie ma jednego dobrego rozwiązania** - zależy od produktu, ryzyka i strategii 2. **Analiza ryzyka jest kluczowa** - TCO to nie tylko cena, ale też koszt przestoju 3. **Podejście hybrydowe (70/30) często najlepsze** - balans między ceną a bezpieczeństwem 4. **Regularnie przeglądaj strategię** - to co działało 2 lata temu, może dziś być nieoptymalne 5. **Dokumentuj decyzje** - uzasadnij wybór single vs dual w kategorii strategii ## Pytania do przemyślenia Przed podjęciem decyzji odpowiedz: - ❓ Jaki jest koszt 1 dnia przestoju w produkcji? - ❓ Ile czasu zajmie kwalifikacja nowego dostawcy? - ❓ Czy masz wystarczającą siłę przetargową dla dual sourcing? - ❓ Jak stabilny jest dostawca finansowo? - ❓ Czy istnieją alternatywni dostawcy na rynku? --- **Pro tip:** Dla produktów klasy A (krytyczne, wysokowartościowe) → Dual sourcing Dla produktów klasy C (niekreytyczne, niskie wartości) → Single sourcing